Nadat ze in 1991 door de rechtbank schuldig werd bevonden voor haar aandeel in de ontvoering van de 14-jarige ‘Stompie Seipei’, een zwarte Zuid-Afrikaan die wegens vermeend verraad werd vermoord, verloor ik Winnie Mandela teleurgesteld uit het oog totdat ik gisteren in de krant een stukje las waarin stond dat de gezondheid van Nelson Mandela (94) volgens zijn ex-vrouw Winnie Madikizela-Mandela, sterk verbeterd was.

Nu Mandela sinds het begin van deze maand in het ziekenhuis ligt vanwege aanhoudende longproblemen, treedt Winnie Mandela dus opnieuw (internationaal) voor het voetlicht en dat roept bij mij de vraag op:

Wie is toch eigenlijk deze vrouw, die ooit van de Zuid-Afrikaanse zwarte bevolking de bijnaam ‘moeder des vaderlands’ kreeg vanwege haar ongeremde strijdbaarheid tegen de apartheid?

Winnie Madikizela-Mandela
Winifred Zanyiwe Madikizela wordt op 26 september 1936 geboren in Nomzamo, een township in de West-Kaap, Zuid-Afrika.

Opleiding
Ondanks de beperking op het volgen van onderwijs voor de zwarte bevolking, doet Winnie een opleiding tot sociaal werker en sluit die af met een diploma. Enkele jaren later haalt ze haar Bachelor Degree in International Relations aan de universiteit van Witwatersrand.

Werk
Winnie is vanaf het begin van haar carrière een omstreden politica en activiste.

Ze is voorzitter van de vrouwenorganisatie van het verboden ANC en zit in die hoedanigheid ook in het ondergronds partijbestuur. Naast haar strijd en werk voor het ANC, leidt ze samen met Albertina Thetiwa Sisulu vele vrijheidsmarsen.

In de zeventwintig jaar dat haar echtgenoot, Nelson Mandela, gevangen zat zette Winnie zijn strijd tegen de apartheid buiten de gevangenismuren onverminderd voort. Hierdoor maakt ze zich bij de zwarte bevolking van Zuid-Afrika zeer geliefd.

In 1969 zit ook zij gedurende achttien maanden in eenzame opsluiting in de gevangenis van Pretoria, wegens samenzwering tegen de apartheidsregering.

Winnie en Nelson
Winnie-Mandela-240x182Het liefdesverhaal van Winnie en Nelson is een drama zonder weerga. Ze trouwen in 1958 en krijgen twee dochters, Zenani (1959) en Zindzi (1960), die Winnie voor het grootste gedeelte alleen zal opvoeden omdat Nelson in 1962 wordt opgepakt en gevangen gezet vanwege zijn gewapende strijd tegen de apartheid.

 

Op 11 februari 1990 wandelen Nelson en Winnie hand in hand de Victor Verster-gevangenis uit. Het hervatte sprookje is van korte duur. Winnie blijkt betrokken bij geweld en moord, is een politieke dwarsligger en heeft een problematische liefdesaffaire met een ander.

Ze wordt in 1991 door de rechtbank schuldig bevonden voor haar aandeel in de ontvoering van de veertienjarige Stompie Seipei, een zwarte Afrikaanse jongen die wegens vermeend verraad is vermoord.

Mede hierdoor gaan Nelson en Winnie Mandela in april 1992 uit elkaar. In 1996 wordt de echtscheiding officieel aangevraagd.

Maar er was meer. In Winnie’s achtertuin verbleef een knokploeg van jongeren, The Mandela United Football Club, die in en in de jaren tachtig terreur zaaide in Soweto. De ware omvang van de verschrikkingen die Winnie en haar knokploeg hebben aangericht, kwam pas naar buiten na de vrijlating van Nelson Mandela. Maar binnen het ANC was het meeste allang bekend. Stompie was maar één van de velen die door de knokploeg zijn gemarteld en vermoord. Winnie was ook betrokken bij de moord op haar arts, Abu-Baker Asvat. Asvats assistente was Albertina Sisulu, de vrouw van Mandela’s naaste medewerker en medegevangene Walter Sisulu, en zij wist alles.

Waarom is Nelson haar zo lang blijven steunen? Mandela werd geplaagd door schuldgevoel, omdat hij Winnie met hun twee kleine dochters alleen had achtergelaten in een vijandige wereld, overgeleverd aan de grillen van de politie. Zijn passie voor Winnie had hem, naast zijn rotsvaste vertrouwen in zijn rechtvaardige politieke missie, door de lange jaren van gevangenschap gesleept en hij had zich voorgenomen haar daarvoor eeuwig dankbaar en trouw te blijven. Daarom bleef hij in haar onschuld geloven en getuigde hij zelfs bij de aankondiging van hun scheiding nog van zijn onwankelbare liefde voor haar.

Zoveel en niet meer heeft Mandela erover gezegd in de interviews sinds zijn vrijlating. Zo pijnlijk was het onderwerp dat hij in zijn memoires Long Walk to Freedom volstond met het afdrukken van de zorgvuldig geformuleerde officiële aankondiging van zijn scheiding. Een meer diepgaande beschrijving van het drama Nelson en Winnie liet hij daarmee over aan de biografen.

Comeback
Bij de meer radicale aanhang van de ANC bleef Winnie onverminderd populair. In december 2007 werd ze opnieuw gekozen in het hoofdbestuur van de partij en kreeg hierbij zelfs de meeste stemmen. Verder werd ze in vele landen geroemd vanwege haar verzet tegen de apartheid.

In het nieuws
Opmerkelijk was het interview dat Nadira Naipaul in 2010 met Winnie hield. Hierin viel ze haar ex-man Nelson Mandela aan door hem er o.a. van te beschuldigen dat hij de zwarte bevolking liet vallen en er alleen op uit was om geld in te zamelen: ‘he is nothing more than a foundation.’ Ook verweet ze hem dat hij in 1993 de Nobelprijs voor de vrede had geaccepteerd samen met toenmalig President van Zuid-Afrika, De Klerk.

Het interview kreeg media-aandacht en toen het ANC aankondigde dat ze haar ter verantwoording zouden roepen voor de uitspraken die ze over Nelson Mandela had gedaan, liet Winnie verklaren dat het interview een fabeltje was.

En nu dan opnieuw in het nieuws, Winnie Madikizela-Mandela, dit keer betreft het de gezondheid van haar ex-man Nelson Mandela die volgens haar ‘sterk verbeterd’ zou zijn, maar nog altijd wisselt tussen ernstig en stabiel.

[info van wikipedia en artikel uit het archief van de Volkskrant van Wim Bossema]

 

2 gedachten over “Winnie Madikizela-Mandela

  • Cornelia

    Ze had ook mijn interesse en vroeg me ook altijd af, wat is dit voor een vrouw…bedankt voor de uiteenzetting…en eigenlijk weer ik t nog niet….ik vind t allemaal heel omstreden…

  • Anne-Rose

    Omstreden is ze zeker. Ik vraag me wel af waarom ze zo geworden is? Aanvankelijk streed ze net als haar man voor het afschaffen van de apartheid, een goed doel. En terwijl hij koos voor een vreedzame oplossing en daarmee zijn doel bereikte, verkoos zij de rancune met alle gevolgen vandien.


Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*