Vijf kamerleden zullen op 30 april a.s. geen eed afleggen bij de inhuldiging van koning Willem-Alexander. Op het eerste gezicht een tegendraadse actie, maar toch zit er enige rechtvaardiging in de weigering van de politici.

Bij zijn inhuldiging eind volgende maand zal niet alleen de nieuwe koning een eed afleggen – waarin hij zal beloven een goed koning te zijn met de toezegging de rechten en vrijheid van alle burgers te beschermen – ook de leden van de Staten Generaal zullen die dag in de Verenigde Vergadering beloven de onschendbaarheid en de rechten van de koning te respecteren.

De SP-Kamerleden Sadet Karabulut en Farshad Bashir, Niko Koffeman, Esther Ouwehand en Marianne Thieme van de Partij voor de Dieren zullen evenwel de gelofte niet afleggen. De twee SP’ers omdat ze republikein zijn maar bovenal geldt voor alle vijf dat zij reeds een eed aflegden toen zij in de Tweede Kamer werden geïnstalleerd en het overbodig vinden dit nogmaals te doen.

Travestie
De vraag kan dan ook terecht gesteld worden wat deze eed van de politici eigenlijk betekent. Tot 1983 was het grondwettelijk keurig geregeld en waren alle leden verplicht de gelofte uit te spreken, al was er geen sanctie indien men niet voldeed aan de Grondwet. Zo was Abraham Kuyper in 1898 afwezig bij de inhuldiging van koningin Wilhelmina en legde de eed – toen nog grondwettelijk voorgeschreven – nadien nimmer af, maar dat belemmerde zijn verdere functioneren als politicus niet, in 1901 werd hij zelfs minister-president.

Aangezien het in strijd was met de moderne opvattingen over de rol van het staatshoofd werd dit in 1983 uit de Grondwet geschrapt. Nu is het verworden tot een ceremonieel symboliek, zonder enige verplichting of waarde die eraan gehangen wordt. Erik Jurgens, hoogleraar staats- en bestuursrecht riep zelfs op de eed niet af te leggen en noemde het zelfs ‘potsierlijk’ staatsrechtelijke travestie.

Toneel
‘Het moet natuurlijk geen toneelstukje worden. Met een eed moet je niet lichtvaardig omgaan, het is op 30 april een soort ceremonieel, een symbolische daad en het is vreemd om een eed symbolisch af te leggen,’ aldus Thieme. De tegen-de-draadse Kamerleden zitten tijdens het afleggen van de eed niet tussen de andere Kamerleden en ze zullen ook niet opgeroepen worden. ‘Als parlementsleden voor de Partij voor de Dieren vinden wij de eed die we hebben afgelegd bij onze ambtsaanvaarding toereikend. Wij zullen aanwezig zijn in de Nieuwe Kerk, zullen de nieuwe koning van harte geluk wensen met zijn inhuldiging en hem een in alle opzichten voorbeeldige toekomst wensen, maar zullen dat doen zonder de eed of belofte af te leggen. Dat verklaren en beloven wij. Voor ons volstaat driemaal hoera, leve de Koning.’ Dat Thieme ontstemd zal zijn over het feit dat de nieuwe koning de hermelijnsmantel draagt, is evident. ‘Bont is niet meer van deze tijd’ meldde ze deze week ….. maar dat is een heel ander verhaal.

Door Marie de Ronde-Oudemans

 


Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*